Inlaten van brak water of het uitbreiden van de zoetwateraanvoer: inzichten in de kosteneffectiviteit van maatregelen

Introductie

Tijdens droge perioden kan de zoetwatervoorziening in West‑Nederland onder druk komen te staan. Dit project onderzoekt de effecten van het inlaten van brak water op verzilting van het regionale watersysteem en landbouwschade, als alternatief voor uitbreiding van de zoetwateraanvoer. 

  1. Looptijd: 2019 - 2020
  2. Opdrachtgever: Hoogheemraadschap van Rijnland
  3. Keywords: zoetwatervoorzieningen, zoetwateraanvoer, bijmengen, zoetwatertekort
  4. Modellen & Tools: Noordelijk Deltabekkenmodel (NDB), €ureyeopenermodel (EEO), Nationaal Watermodel (NWM)

Aanleiding

Verzilting

In tijden van lage rivierafvoeren kunnen de chlorideconcentraties op de Hollandsche IJssel oplopen. Aangezien West-Nederland voor de zoetwatervoorziening afhankelijk is van de Hollandsche IJssel, kan in dergelijke situaties de Klimaatbestendige Wateraanvoer (KWA) worden ingezet voor de zoetwateraanvoer naar West-Nederland. Vanuit de verwachting dat de capaciteit van de KWA in de toekomst niet voldoet, heeft de Zoetwaterregio West Nederland voor het Deltaprogramma Zoetwater (DPZW) de mogelijkheden laten onder zoeken om de capaciteit van de alternatieve zoetwateraanvoer uit te breiden. Het vergroten van de regionale aanvoercapaciteit is in deze studie afgewogen tegen de optie  om de zoetwateraanvoer aan te vullen met water uit de Hollandsche IJssel.

Werkwijze

Modelleren en scenario analyse

HydroLogic heeft met behulp van modellen en scenario‑analyses inzicht gegeven in de gevolgen van het inlaten van brak water. Hierbij zijn de chlorideconcentraties bepaald voor verschillende verziltingssituaties op de Hollandsche IJssel. De modelresultaten voor de Hollandsche IJssel zijn gekoppeld aan analyses naar de verspreiding van het inlaatwater in het regionale watersysteem van Rijnland en het optreden van landbouwschade. Inzicht in de effecten en schade van het bijmengen geeft ook inzicht in de kosteneffectiviteit van de mogelijke maatregelen voor capaciteitsuitbreiding. 

Het resultaat

Toekomstbestendig

Met deze studie zijn de te verwachten verziltingsevents (frequentie en duur van voorkomen) in de toekomst onder verschillende scenario’s gekwantificeerd, evenals de effecten van maatregelen om de zoetwaterbuffer Hollandsche IJssel te versterken. Voor de landbouw is indicatief de schadereductie bepaald die kan worden bereikt met die zoetwatermaatregelen. Hiermee ondersteunt het project waterbeheerders en beleidsmakers bij het afwegen van maatregelen voor een robuuste zoetwatervoorziening nu en in de toekomst. 

Wat heeft het project opgeleverd?

  1. Inzicht in de verspreiding van het brakke water op de boezem en in de polders van Rijnland
  2. Kwantificering van de ordegrootte te verwachten landbouwschade, waarbij inlaten van brak water is vergeleken met aanvullende zoetwateraanvoer maatregelen
  3. Inhoudelijke onderlegger voor het gesprek over kosteneffectiviteit maatregelen
  4. Bijdrage aan onderbouwing maatregelen Deltaprogramma Zoetwater
“De gecombineerde analyse van zoutverspreiding en landbouwschade biedt interessante aanknopingspunten voor het gesprek over de kosteneffectiviteit van zoetwatermaatregelen."
Meike Coonen | Senior adviseur