Slim Watermanagement Informatieschermen: gezamenlijk handelen over grenzen heen

Introductie

De informatieschermen voor het Amsterdam-Rijnkanaal/Noordzeekanaal en de Rijn-Maasmonding geven waterbeheerders één actueel beeld van het gehele watersysteem. Gecombineerd met gezamenlijke redeneerlijnen maakt dit sneller en beter afgestemd handelen mogelijk.

  1. Looptijd: 2016 - heden
  2. Opdrachtgevers:Rijkswaterstaat en de betrokken waterschappen in de regio ARK-NZK en RMM/VZM
  3. Keywords: Slim Watermanagement, informatieschermen, redeneerlijnen, wateroverlast, droogte, verzilting, samenwerking en handelingsperspectief.
  4. Modellen & Tools: Water Control Room, regionale databronnen in Delft-FEWS, API’s, waterstanden, debieten, neerslagverwachtingen, zoutmetingen, dashboards en serious games.

Aanleiding

Water houdt zich niet aan beheergrenzen

Een extreem neerslagevent leidde in de regio tot veel wateroverlast en schade. Het maakte duidelijk dat de afzonderlijke beheerders hun eigen gebied goed kenden, maar dat een actueel beeld van het totale watersysteem ontbrak. Terwijl water vrij door kanalen, boezems en polders beweegt, waren informatie en verantwoordelijkheden verdeeld over verschillende organisaties.

Ook bij droogte en verzilting raken besluiten meerdere belangen, zoals drinkwater, landbouw, natuur, industrie en scheepvaart. Effectief waterbeheer vraagt daarom om gedeelde informatie, onderling vertrouwen en heldere afspraken over wie wanneer handelt.

Werkwijze

Tink big, act small

De ambitie was groot: het watersysteem als één geheel beheren. De eerste stap was klein en praktisch: een gezamenlijke WhatsAppgroep waarin waterbeheerders actuele informatie deelden. Zo ontstond vertrouwen en groeide de samenwerking.

Met een serious game verdiepten de beheerders vervolgens hun gezamenlijke systeemkennis. Daarna stelden zij redeneerlijnen op voor wateroverlast, watertekort en verzilting. Hierin is vooraf vastgelegd wat er in verschillende situaties kan gebeuren, welke maatregelen mogelijk zijn en wie wanneer in actie komt.

HydroLogic vertaalde deze informatiebehoefte en afspraken naar operationele informatieschermen voor ARK-NZK en RMM/VZM. Zo werd de stap gezet van vertrouwen en systeemkennis naar dagelijkse beslissingsondersteuning.

Het resultaat

Iedereen kijkt naar hetzelfde scherm

De informatieschermen combineren actuele informatie over onder meer waterstanden, debieten, neerslag, zoutgehalten en de inzet van sluizen en gemalen. Hierdoor beschikken alle beheerders over hetzelfde beeld van de situatie.

De redeneerlijnen maken duidelijk wat deze informatie betekent en welk handelingsperspectief nog beschikbaar is. Daardoor kunnen waterbeheerders sneller maatregelen afstemmen, het watersysteem beter benutten en schade door wateroverlast, droogte of verzilting beperken.

De schermen en redeneerlijnen worden actief gebruikt. In ARK-NZK bespreken de beheerders tweewekelijks de operationele situatie en bij dreigende problemen wordt de samenwerking verder geïntensiveerd.

Wat heeft het project opgeleverd?

  1. Regionale informatieschermen voor ARK-NZK en RMM/VZM
  2. Eén actueel beeld over beheergrenzen heen
  3. Redeneerlijnen voor wateroverlast, watertekort en verzilting
  4. Serious games voor gezamenlijke systeemkennis
  5. Direct inzicht in mogelijke maatregelen en handelingsperspectief
  6. Structurele informatie-uitwisseling en operationele samenwerking
  7. Borging van de aanpak in de dagelijkse praktijk en het Waterakkoord ARK-NZK
“De kracht zit niet alleen in het informatiescherm, maar vooral in het vertrouwen, de gedeelde systeemkennis en de afspraken over wie handelt als het erop aankomt.”
Minke Wuis | Projectleider